Jak wygląda przegląd systemów zabezpieczeń przeciwpożarowych?

Przegląd systemów zabezpieczeń przeciwpożarowych to nie tylko formalność, ale istotny element zapewnienia bezpieczeństwa w budynkach użyteczności publicznej, zakładach pracy, magazynach i innych obiektach. Jego celem jest weryfikacja stanu technicznego urządzeń oraz potwierdzenie ich gotowości do działania w sytuacji zagrożenia. Poniżej przedstawiamy, jak krok po kroku wygląda taki przegląd, kto go wykonuje i z jaką częstotliwością powinien być przeprowadzany.

Podstawy prawne obowiązku przeglądu

Obowiązek wykonywania przeglądów systemów przeciwpożarowych wynika z kilku kluczowych przepisów:

• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2),
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej,
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.

Zgodnie z nimi, właściciele i zarządcy obiektów są zobowiązani do utrzymywania w należytym stanie technicznym wszystkich urządzeń przeciwpożarowych, a także do ich regularnej konserwacji i przeglądów.

Jakie urządzenia podlegają przeglądowi?

Zabezpieczenia przeciwpożarowe Katowice to nie tylko gaśnice, ale również zaawansowane instalacje techniczne. Do urządzeń objętych obowiązkowym przeglądem należą:

• Systemy sygnalizacji pożaru (SSP) – czujki, centrale alarmowe, przyciski ROP,
• Stałe urządzenia gaśnicze – tryskaczowe, mgłowe, gazowe,
• Systemy oddymiania i przewietrzania – klapy dymowe, wentylatory, centrale sterujące,
• Systemy oświetlenia ewakuacyjnego i awaryjnego,
• Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne,
• Gaśnice przenośne i przewoźne,
• Systemy kontroli dostępu i zamknięć przeciwpożarowych – drzwi, bramy, kurtyny ognioodporne.

Kto może przeprowadzać przeglądy?

Przeglądy systemów przeciwpożarowych mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie uprawnienia techniczne oraz kwalifikacje specjalistyczne. Mogą to być:

• firmy posiadające certyfikaty producentów danych urządzeń,
• instalatorzy z uprawnieniami SEP, SITP, CNBOP,
• konserwatorzy urządzeń ochrony przeciwpożarowej z odpowiednim przeszkoleniem.

W przypadku niektórych systemów (np. SSP, tryskaczy), wymagane jest także posiadanie autoryzacji producenta urządzenia lub systemu.

Jak wygląda proces przeglądu krok po kroku?

Każdy przegląd składa się z kilku kluczowych etapów:

1. Weryfikacja dokumentacji technicznej

Na początku serwisant analizuje projekt systemu, schematy instalacji oraz dzienniki konserwacji. Umożliwia to identyfikację urządzeń objętych przeglądem oraz wcześniejszych usterek i napraw.

2. Kontrola wizualna urządzeń

Specjalista sprawdza stan fizyczny urządzeń: uszkodzenia mechaniczne, zabrudzenia, korozję, poprawność mocowań, drożność elementów systemu (np. dysz tryskaczy, otworów klap oddymiających).

3. Testy funkcjonalne

Najważniejsza część przeglądu – polega na uruchomieniu systemów i sprawdzeniu ich działania w warunkach symulowanego zagrożenia:

• test czujników i sygnalizatorów alarmowych,
• próbne uruchomienie klap, wentylatorów oddymiających,
• kontrola ciśnienia i wydajności hydrantów oraz tryskaczy,
• próby zasilania awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego,
• sprawdzenie zadziałania urządzeń wykonawczych (np. zamknięć przeciwpożarowych).

4. Konserwacja i usuwanie usterek

W ramach przeglądu wykonuje się również podstawową konserwację, czyli czyszczenie, smarowanie, dokręcanie elementów, kalibrację czujników itp. W przypadku wykrycia awarii serwisant podejmuje działania naprawcze lub zgłasza konieczność ich wykonania.

5. Sporządzenie protokołu z przeglądu

Na koniec sporządzany jest protokół techniczny, który zawiera:

• zakres wykonanych czynności,
• wyniki testów i pomiarów,
• wykryte nieprawidłowości i zalecenia,
• informację o sprawności systemu.

Dokument powinien być przechowywany przez właściciela lub zarządcę obiektu i okazywany podczas kontroli Państwowej Straży Pożarnej lub nadzoru budowlanego.

Jak często należy przeprowadzać przeglądy?

Częstotliwość przeglądów zależy od rodzaju systemu i wymagań producenta, ale najczęściej stosuje się poniższe harmonogramy:

• Gaśnice – co najmniej raz na 12 miesięcy,
• Systemy sygnalizacji pożaru (SSP) – co 6 miesięcy (niektóre elementy co 3 miesiące),
• Systemy oddymiania – co najmniej raz na 6 miesięcy,
• Hydranty i urządzenia wodne – raz na rok,
• Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne – testy co miesiąc, przegląd co 12 miesięcy,
• Stałe urządzenia gaśnicze – przegląd zwykle co 6 miesięcy lub zgodnie z instrukcją producenta.

W przypadku obiektów o podwyższonym ryzyku pożarowym przeglądy mogą być wymagane częściej.

Dlaczego regularny przegląd jest tak istotny?

Zaniedbanie przeglądów systemów przeciwpożarowych może prowadzić do:

• nieskutecznego działania systemów podczas pożaru,
• zagrożenia życia i zdrowia ludzi,
• kar finansowych i sankcji prawnych,
• problemu z wypłatą odszkodowań – ubezpieczyciele mogą odmówić pokrycia szkód przy braku dokumentacji serwisowej.

Dobrze przeprowadzony przegląd zwiększa pewność, że w razie pożaru system zadziała właściwie, a ewakuacja i akcja ratunkowa przebiegną sprawnie.

Przeglądy jako element systemowego podejścia do bezpieczeństwa

Regularny przegląd systemów zabezpieczeń przeciwpożarowych to podstawowy filar ochrony życia, zdrowia i mienia w każdej firmie. Pozwala wykryć usterki na wczesnym etapie i utrzymać instalacje w pełnej sprawności. Tylko działający system daje realne wsparcie w sytuacji zagrożenia. Dlatego warto traktować przeglądy nie jako koszt, ale jako inwestycję w bezpieczeństwo i stabilność działalności.